---
title: "Lecture 12: Przestrzenie liniowe I"
lecture_number: 12
has_solutions: true
has_exercises: true
file_format: mystnb
kernelspec:
  name: sagemath
  display_name: SageMath
---

```{include} ../_includes/sagecell-loader.md
```

# Przestrzenie liniowe I

## Definicja

:::{prf:example}

Niech $V = \rr^2$ i niech $\kk = \rr$
będzie ciałem liczb rzeczywistych z dodawaniem zapisywanym jako $\oplus$
i mnożeniem zapisywanym jako $\odot .$

Niech $+ : V^2 \to V$ będzie działaniem

```{math}
(u,\ v) = ((u_1,\ u_2),\  (v_1,\ v_2)) \mapsto (u_1 \oplus v_1,\  u_2 \oplus v_2) = u + v.
```

Niech $\cdot: \kk \times V \to V$ będzie działaniem zewnętrznym

```{math}
\begin{aligned}
(\alpha,\  (v_1,\  v_2)) \mapsto (\alpha\odot v_1,\  \alpha\odot v_2)= \alpha\cdot v
.
\end{aligned}
```

Sprawdźmy, że spełnione są następujące warunki:

1. $(V, +)$ jest grupą przemienną, czyli
   istnieje
   **wektor zerowy**
   $\oo\in V$
   oraz

   - $+$ jest łączne, czyli dla dowolnych $u,v,w \in V$ zachodzi

     ```{math}
     \begin{aligned}
     (u + v) + w
     &
     = ((u_1,\ u_2) + (v_1,\ v_2)) + (w_1,\  w_2)
     = (u_1 \oplus v_1 \oplus w_1,\  u_2 \oplus v_2 \oplus w_2)
     \\ &
     = (u_1,\ u_2) + ((v_1,\ v_2) + (w_1,\  w_2))
     = u + (v + w)
     \end{aligned}
     ```

   - $\oo$ jest elementem neutralnym $+$, czyli dla każdego $u\in V$ zachodzi

     ```{math}
     \begin{aligned}
     u + \oo
     = (u_1,\  u_2) + (0,\ 0)
     &
     = (u_1 \oplus 0,\  u_2 \oplus 0)
     = (u_1,\  u_2)
     = u
     \\ &
     = (0 \oplus u_1,\  0 \oplus u_2)
     = (0,\  0) + (u_1,\  u_2)
     = \oo + u
     \end{aligned}
     ```

   - dla każdego $u\in V$ istnieje
     **wektor przeciwny**
     $-u\in V$ taki, że

     ```{math}
     \begin{aligned}
     u + (-u)
     &
     = (u_1,\  u_2) + (\ominus u_1,\  \ominus u_2)
     = (u_1  \ominus u_1,\  u_2  \ominus u_2)
     = (0,\  0) = \oo
     \end{aligned}
     ```

   - $+$ jest przemienne, czyli dla dowolnych $u,v \in V$
     zachodzi

     ```{math}
     \begin{aligned}
     u + v
     &
     = (u_1,\ u_2) + (v_1,\ v_2)
     = (u_1 \oplus v_1,\   u_2 \oplus v_2)
     = (v_1 \oplus u_1,\   v_2 \oplus u_2)
     \\ &
     = (v_1,\ v_2) + (u_1,\ u_2)
     = v + u \ .
     \end{aligned}
     ```

2. Dla dowolnych $\alpha,\ \beta\in\kk$ i dowolnych $u,\ v\in V$ zachodzi:

   - rozdzielność mnożenia $\cdot$ względem dodawania $\oplus$ i $+$

     ```{math}
     \begin{aligned}
     (\alpha\oplus \beta) \cdot v
     &
     = ((\alpha\oplus \beta) \odot v_1,\  (\alpha\oplus \beta) \odot v_2)
     = (
     \alpha \odot v_1 \oplus \beta \odot v_1,\
     \alpha \odot v_2 \oplus \beta \odot v_2
     )
     \\ &
     = (
     \alpha \odot v_1 ,\
     \alpha \odot v_2
     )
     + (
     \beta \odot v_1,\
     \beta \odot v_2
     )
     = \alpha\cdot v + \beta \cdot v
     \,
     \end{aligned}
     ```

   - rozdzielność mnożenia $\cdot$ względem dodawania $+$

     ```{math}
     \begin{aligned}
     \alpha\cdot (u+v)
     &
     = \alpha\cdot (u_1 \oplus v_1,\  u_2 \oplus v_2)
     = (\alpha\odot (u_1 \oplus v_1),\ \alpha\odot (u_2 \oplus v_2))
     \\ &
     = (
     \alpha \odot u_1 \oplus \alpha \odot v_1,\
     \alpha \odot u_2 \oplus \alpha \odot v_2
     )
     \\ &
     = (
     \alpha \odot u_1 ,\
     \alpha \odot u_2
     )
     + (
     \alpha \odot v_1,\
     \alpha \odot v_2
     )
     = \alpha\cdot u + \alpha\cdot v
     \,
     \end{aligned}
     ```

   - $\alpha\cdot (\beta\cdot v)
     = \alpha\cdot (\beta \odot v_1,\ \beta \odot v_2)
     = (\alpha\odot\beta \odot v_1,\ \alpha\odot\beta \odot v_2)
     = (\alpha\odot \beta)\cdot v
     \, $

   - $ 1 \cdot v = (1 \odot v_1 ,\  1 \odot v_2) = v ,\ \quad $
     gdzie 1 oznacza jedynkę ciała $\kk .$

Są to warunki definiujące przestrzeń liniową.
:::

:::{narration}

Niech $\kk$ będzie ciałem z działaniami dodawania $\oplus$ i mnożenia $\odot .$
:::

:::{prf:definition}

**Przestrzenią liniową** {index}`przestrzeń liniowa`
lub **wektorową** {index}`przestrzeń wektorowa` $V$ {nad $\kk$}
nazywamy
niepusty zbiór $V$ z działaniami: - **dodawania wektorów** $+ : V^2 \to V,$
\quad
$(u,\ v) \mapsto u + v $

- **mnożenia przez skalar**
  $\cdot: \kk \times V \to V,$
  \quad
  $
(\alpha, v) \mapsto \alpha\cdot v
$

jeśli spełnione są następujące warunki:

1. $(V,+)$ jest grupą przemienną, czyli istnieje
   **wektor zerowy**
   $\oo\in V$
   oraz

   - dla dowolnych $u,v,w \in V$
     zachodzi $(u + v) + w = u + (v + w) $
   - dla każdego $u\in V$ zachodzi $u + \oo = \oo + u = u $
   - dla każdego $u\in V$ istnieje **wektor przeciwny**
     $-u\in V$ taki, że $u + (-u) = \oo $
   - dla dowolnych $u,v \in V$
     zachodzi $u + v = v + u \, .$

2. dla dowolnych $\alpha,\beta\in\kk$ i dowolnych $u,v\in V$:
   - $(\alpha\oplus \beta) \cdot v = \alpha\cdot v + \beta \cdot v$
   - $\alpha\cdot   (u+v) = \alpha\cdot u + \alpha\cdot v$
   - $\alpha\cdot   (\beta\cdot v) = (\alpha\odot \beta)\cdot v$
   - $1 \cdot v = v$ (gdzie 1 oznacza jedynkę ciała $\kk$).

**Wektorami** {index}`wektor` nazywamy elementy zbioru $V .$

**Skalarami** {index}`skalar` nazywamy elementy zbioru $\kk .$

**Różnicę wektorów** {index}`wektor; różnica`
$u\in V$ i $v\in V$ definiujemy jako
\quad
$u-v = u + (-v).$
:::

:::{narration}

Od tego momentu działania $\oplus, \odot$
będziemy na powrót zapisywać jako odpowiednio $+, \cdot .$
:::

:::{prf:proposition}

Niech $V$ będzie przestrzenią liniową nad $\kk .$ Dla $v\in V$ oraz
$\alpha \in \kk$ zachodzi:

1. $\alpha\cdot  v = \oo \qlq \alpha = 0 \vee v=\oo $
2. $(-\alpha)\cdot v = \alpha \cdot (-v) = - (\alpha\cdot v) \ .$

:::

:::{prf:example}

1. Dla ustalonego $n \in \nn$, podstawowymi przykładami przestrzeni liniowych nad ciałem $\kk$
   są przestrzenie $V = \kk^n$ z działaniami:

   - $+ : \kk^n\times\kk^n \to \kk^n$

     ```{math}
     \begin{aligned}
     (u,v) = ((u_1,u_2,\ldots, u_n), (v_1,v_2,\ldots,v_n))
     \mapsto (u_1 + v_1, u_2 + v_2, \ldots, u_n + v_n) = u + v
     \end{aligned}
     ```

   - $\cdot: \kk \times \kk^n \to \kk^n$

     ```{math}
     \begin{aligned}
     (\alpha, (v_1,v_2,\ldots,v_n))
     \mapsto (\alpha\cdot v_1, \alpha\cdot v_2, \ldots, \alpha\cdot v_n) = \alpha\cdot v
     .
     \end{aligned}
     ```

   W szczególności:

   - $\rr^n$ jest przestrzenią linową nad $\rr$

     [GEOGEBRA3D](https://www.geogebra.org/3d/cmywhafy)

   - $\cc^n$ jest przestrzenią linową nad $\cc .$

2. Kolejne przestrzenie liniowe to:
   - $\kk[t]$ nad $\kk$
     $\quad$
     z działaniem dodawania
     wielomianów
     $+$
     i mnożeniem ich przez skalary z ciała $\kk$

   - $\kk_n[t]$ nad $\kk$
     (dla ustalonego $n\in\nn_0$)
     $\quad$
     z działaniem dodawania
     wielomianów
     $+$
     i mnożeniem ich przez skalary z ciała $\kk$

   - $\MSet{m}{n}{\kk}$ nad $\kk$
     $\quad$
     z działaniem dodawania $+$ macierzy
     i mnożeniem ich przez skalary z ciała $\kk .$
:::

## Podprzestrzeń liniowa

:::{narration}

Przypomnijmy, że **obcięcie funkcji** {index}`funkcja; obcięcie`
$f: X \to Y$ do zbioru $A\subseteq X$ definiujemy jako
funkcję $f|_A : A\to Y$, zadaną wzorem

```{math}
f|_A(x) = f(x) \qquad \text{dla każdego } x \in A.
```

:::

:::{prf:definition}

W przestrzeni liniowej $V$ (z działaniami dodawania wektorów $+$
i mnożenia przez skalar $\cdot$),
podzbiór $W \subseteq V$
nazywamy **podprzestrzenią liniową** {index}`podprzestrzeń liniowa` przestrzeni $V$
jeśli
$W$ jest przestrzenią liniową w działaniami dodawania wektorów $+|_{W}$
oraz mnożenia przez skalar $\cdot|_{W} .$
:::

:::{prf:proposition}

[GEOGEBRA3D](https://www.geogebra.org/3d/djwefgzy)

Niech $V$ będzie przestrzenią liniową nad $\kk .$
Niech $W\subseteq V$ będzie dowolnym podzbiorem.
Następujące warunki są równoważne:

1. $W$ jest podprzestrzenią liniową przestrzeni liniowej $V .$

2. $\forall v,w \in W \,\, v+w \in W \quad $
   oraz
   $ \quad \forall \alpha \in\kk \,\, \forall v \in W \,\, \alpha\cdot v \in W .$

3. $\forall \alpha \in\kk \,\, \forall v,w \in W \,\, v+\alpha\cdot w \in W .$

:::

::::{exercise}
:label: lec-12-ex-01
:class: [exercise]

W przestrzeni liniowej $V = \rr^2$ sprawdźmy, że
następujące zbiory są podprzestrzeniami liniowymi:

:::{container} columns-2-auto

1. $W_1 = \Set{\oo}$
2. $W_2 = \Set{(x, 0) : x\in\rr}$
3. $W_3 = \Set{(x, 2x) : x\in \rr }$
4. $W_4 = \Set{(x, y) : x - 2y = 0 } .$

:::

:::{note}
:class: [see-problem]

Pomoże rozwiązać {numref}`prob-14-ex-01`, {numref}`prob-14-ex-05`.
:::

::::

```{code-cell} sage
:tags: [remove-input, hide-output]
show(
point((0,0),
size = 40,
aspect_ratio=1,
xmin = -4,
xmax = 4,
ymin = -4,
ymax = 4,
color = PWRed
),
transparent=True
 )
```

```{code-cell} sage
:tags: [remove-input, hide-output]
show(
plot(
0,
(-4,4),
thickness=2,
aspect_ratio=1,
ymin = -4,
ymax = 4,
color=PWRed
),
transparent=True
 )
```

```{code-cell} sage
:tags: [remove-input, hide-output]
show(
plot(
2*x,
(-4,4),
thickness=2,
aspect_ratio=1,
ymin = -4,
ymax = 4,
color=PWRed
),
transparent=True
 )
```

```{code-cell} sage
:tags: [remove-input, hide-output]
show(
plot(
x/2,
(-4,4),
thickness=2,
aspect_ratio=1,
ymin = -4,
ymax = 4,
color=PWRed
),
transparent=True
 )
```

:::{solution-without-reference}
:class: [solution] dropdown

Będziemy korzystać z drugiego punktu stwierdzenia.

1. Niech $v, w \in W_1 = \Set{\oo}$, czyli $v = w = \oo .$
   Niech $\alpha \in \rr .$

   Wówczas:

   ```{math}
   \begin{aligned}
   v + w  & = \oo + \oo = \oo \in W_1 \ ,
   &
   \alpha \cdot v & = \alpha\cdot \oo = \oo \in W_1 \ .
   \end{aligned}
   ```

2. Niech $v, w \in W_2 = \Set{(x, 0) : x\in\rr}$,
   czyli:
   $v = (x_1, 0),\ w = (x_2, 0) .$
   Niech $\alpha \in \rr .$

   Wówczas:

   ```{math}
   \begin{aligned}
   v + w  & = (x_1, 0) + (x_2, 0) = (x_1 + x_2, 0) \in W_2 \ ,
   &
   \alpha \cdot v & = \alpha\cdot (x_1, 0) = (\alpha\cdot x_1, 0) \in W_2 \ .
   \end{aligned}
   ```

3. Niech $v, w \in W_3 = \Set{(x, 2x) : x\in \rr }$,
   czyli:

   ```{math}
   v = (x_1, 2x_1),\quad w = (x_2, 2x_2).
   ```

   Niech $\alpha \in \rr .$

   Wówczas:

   ```{math}
   \begin{aligned}
   v + w  & = (x_1, 2x_1) + (x_2, 2x_2)
   = (x_1 + x_2, 2 (x_1 + x_2))
   = (x_3, 2 x_3)
   \in W_3 \ ,
   \\
   \alpha \cdot v & = \alpha\cdot (x_1, 2x_1)
   = (\alpha\cdot x_1, 2(\alpha\cdot x_1))
   = (x_4, 2 x_4)
   \in W_3 \ ,
   \end{aligned}
   ```

   gdzie przyjęliśmy:
   $\quad x_3 = x_1 + x_2$,
   \
   $x_4 = \alpha\cdot x_1 .$

4. Niech $v=(x_1,y_1),\ w = (x_2, y_2) \in W_4 = \Set{(x, y) : x - 2y = 0 }$,
   czyli:

   ```{math}
   \begin{aligned}
   x_1 - 2y_1 = 0,
   \quad
   x_2 - 2y_2 = 0
   .
   \end{aligned}
   ```

   Niech $\alpha \in \rr .$

   Wówczas:

   - $v + w = (x_1,y_1) + (x_2,y_2) = (x_1 + x_2, y_1 + y_2) = (x_3, y_3) $
     i sprawdzamy, że

     ```{math}
     \begin{aligned}
     x_3 - 2y_3
     = x_1 + x_2 - 2( y_1 + y_2)
     = (x_1 -2 y_1) + (x_2 - 2y_2)
     = 0 + 0 = 0,
     \end{aligned}
     ```

     więc $v+w \in W_4 $

   - $\alpha \cdot v = \alpha\cdot (x_1,y_1)
     = (\alpha\cdot x_1 ,\alpha\cdot y_1) = (x_4, y_4) $
     i sprawdzamy, że

     ```{math}
     \begin{aligned}
     x_4 - 2y_4
     = \alpha\cdot x_1 -2\alpha\cdot y_1
     = \alpha\cdot (x_1 -2 y_1)
     = \alpha \cdot 0  = 0,
     \end{aligned}
     ```

     więc $\alpha\cdot v \in W_4 .$

:::

::::{exercise}
:label: lec-12-ex-02
:class: [exercise]

[GEOGEBRA3D](https://www.geogebra.org/3d/c2xgtxys)

Sprawdźmy, czy podany zbiór jest podprzestrzenią liniową przestrzeni
$V=\rr^3$ nad $\rr$:

:::{container} columns-2-auto

1. $W_5 = \Set{(x,y,z)\in \rr^3 : x - y - z = 0} $
2. $W_6 = \Set{(x,y,z)\in \rr^3 : xy = 0} $
3. $W_7 = \Set{(x,y,z)\in \rr^3 : x - y - z = 1} . $

:::

:::{note}
:class: [see-problem]

Pomoże rozwiązać {numref}`prob-14-ex-01`, {numref}`prob-14-ex-05`.
:::

::::

:::{solution-without-reference}
:class: [solution] dropdown

1. Zbiór $W_5 = \Set{(x,y,z)\in \rr^3 : x - y - z = 0}$
   jest podprzestrzenią liniową $V$, gdyż
   przyjmując $v=(x_1,y_1,z_1),\ w = (x_2, y_2,z_2) \in W_5$,
   czyli zakładając:

   ```{math}
   \begin{aligned}
   x_1 - y_1 - z_1 = 0,
   \quad
   x_2 - y_2 - z_2 = 0,
   \end{aligned}
   ```

   oraz $\alpha \in \rr$:

   - obliczamy

     $$
     \begin{aligned}
     v + w
     & = (x_1,y_1,z_1) + (x_2,y_2,z_2)
     \\ & = (x_1 + x_2, y_1 + y_2, z_1 + z_2) = (x_3, y_3, z_3)
     \end{aligned}
     $$

     i sprawdzamy, że

     ```{math}
     \begin{aligned}
     x_3 - y_3 - z_3
        & = x_1 + x_2 - ( y_1 + y_2) - (z_1 + z_2)
     \\ & = (x_1 - y_1 - z_1) + (x_2 - y_2 - z_2)
     \\ & = 0 + 0 = 0,
     \end{aligned}
     ```

     więc $v+w \in W_5 $

   - obliczamy

     $$
     \begin{aligned}
     \alpha \cdot v
     & = \alpha\cdot (x_1,y_1,z_1)
     \\ & = (\alpha\cdot x_1 ,\alpha\cdot y_1, \alpha\cdot z_1) = (x_4, y_4, z_4)
     \end{aligned}
     $$

     i sprawdzamy, że

     ```{math}
     \begin{aligned}
     x_4 - y_4 - z_4
        & = \alpha\cdot x_1 - \alpha\cdot y_1 - \alpha\cdot z_1
     \\ & = \alpha\cdot (x_1 - y_1 - z_1)
     \\ & = \alpha \cdot 0  = 0,
     \end{aligned}
     ```

     więc $\alpha\cdot v \in W_5 .$

2. Patrząc na wykres $W_6 = \Set{(x,y,z)\in \rr^3 : xy = 0}$
   widzimy, że nie jest to podprzestrzeń liniowa.

   Dla przykładu:

   - wektory $v=(3, 0, 1), \ w=(0, 2, -1)\in W_6$, gdyż
     $\quad 3\cdot 0 = 0,\quad0\cdot 2 = 0,$

   - ale
     $v + w =(3, 2, 0)\notin W_6$, gdyż
     $\quad 3\cdot 2 = 6 \neq 0.$

3. Patrząc na wykres $W_7 = \Set{(x,y,z)\in \rr^3 : x - y - z = 1}$
   widzimy, że nie jest to podprzestrzeń liniowa.

   Dla przykładu:

   - wektor $v=(1, 1, -1)\in W_7$
     , gdyż
     \quad
     $1 - 1 + 1 = 1,$

   - ale
     $5\cdot v=(5, 5, -5)\notin W_7$, gdyż
     $\quad 5 - 5 + 5 = 5 \neq 1. $

:::

:::{prf:proposition}

Niech $V$ będzie przestrzenią liniową.

1. $\{\oo\}$ jest podprzestrzenią liniową $V$
   (zwaną **podprzestrzenią zerową** {index}`podprzestrzeń liniowa; zerowa`).

2. Jeśli $U, W$ są podprzestrzeniami liniowymi $V$,
   to $U\cap W$ jest podprzestrzenią liniową $V .$

:::

::::{exercise}
:label: lec-12-ex-03
:class: [exercise]

[GEOGEBRA3D](https://www.geogebra.org/3d/zg4hpak8)

Czy zbiór
$W_8 = \Set{(x,y, z) :  z = x -y,\ x - 2y = 0 }$
jest podprzestrzenią liniową
przestrzeni
$V=\rr^3$ nad $\rr$?

:::{note}
:class: [see-problem]

Pomoże rozwiązać {numref}`prob-14-ex-01`, {numref}`prob-14-ex-05`.
:::

::::

:::{solution-without-reference}
:class: [solution] dropdown

Zauważmy, że
$\quad W_8 = W_5 \cap W_{9}, \quad $
gdzie:

```{math}
\begin{aligned}
W_{9} & = \Set{(x,y, z)\in \rr^3 : x - 2y = 0 },
&
  W_{5} & = \Set{(x,y, z)\in \rr^3 : x- y - z = 0 }.
\end{aligned}
```

Dowiedliśmy już, że $W_{5}$
jest podprzestrzenią liniową $V .$

$W_9$ jest podprzestrzenią liniową $V$, gdyż
przyjmując $v=(x_1,y_1,z_1),\ w = (x_2, y_2,z_2) \in W_9$,
czyli:

```{math}
\begin{aligned}
x_1 - 2y_1 = 0,
  \quad
  x_2 - 2y_2 = 0,
\end{aligned}
```

oraz $\alpha \in \rr$:

- obliczamy

  $$
  \begin{aligned}
  v + w
  & = (x_1,y_1,z_1) + (x_2,y_2,z_2)
  \\ & = (x_1 + x_2, y_1 + y_2, z_1 + z_2) = (x_3, y_3, z_3)
  \end{aligned}
  $$

  i sprawdzamy, że

  ```{math}
  \begin{aligned}
  x_3 - 2y_3
     & = x_1 + x_2 - 2( y_1 + y_2)
  \\ & = (x_1 -2 y_1) + (x_2 - 2y_2)
  \\ & = 0 + 0 = 0,
  \end{aligned}
  ```

  więc $v+w \in W_9 $

- obliczamy

  $$
  \begin{aligned}
  \alpha \cdot v
  & = \alpha\cdot (x_1,y_1,z_1)
  \\ & = (\alpha\cdot x_1 ,\alpha\cdot y_1, \alpha\cdot z_1) = (x_4, y_4, z_4)
  \end{aligned}
  $$

  i sprawdzamy, że

  ```{math}
  \begin{aligned}
  x_4 - 2y_4
     & = \alpha\cdot x_1 -2\alpha\cdot y_1
  \\ & = \alpha\cdot (x_1 -2 y_1)
  \\ & = \alpha \cdot 0  = 0,
  \end{aligned}
  ```

  więc $\alpha\cdot v \in W_9 .$

Zatem $W_8$,
jako iloczyn podprzestrzeni liniowych,
jest podprzestrzenią liniową $V .$
:::

## Przestrzeń rozpięta przez układ wektorów

:::{narration}

Niech $V$ będzie przestrzenią liniową nad ciałem $\kk .$ Niech $n\in \nn .$
:::

:::{prf:definition}

**Kombinację liniową** {index}`kombinacja liniowa` wektorów $v_1, v_2, \ldots, v_n \in V$
o współczynnikach $\alpha_1, \alpha_2, \ldots,\alpha_n \in \kk$ definiujemy jako
wektor

```{math}
\alpha_1 v_1 + \alpha_2 v_2 + \ldots + \alpha_n v_n \in V.
```

:::

:::{prf:example}

[GEOGEBRA3D](https://www.geogebra.org/3d/jgvzqzjb)

Dla wektorów $v_1 = \Paren{1, 1, 0},\ v_2 = \Paren{0, -1, 1}$ mamy na przykład

```{math}
\begin{aligned}
3v_1 -2 v_2 = 3\cdot\Paren{1, 1, 0}
  - 2\cdot\Paren{0, -1, 1}
  = \Paren{3, 5, -2} .
\end{aligned}
```

:::

::::{exercise}
:label: lec-12-ex-04
:class: [exercise]

[GEOGEBRA3D](https://www.geogebra.org/3d/jgvzqzjb)

Czy wektor $w_2 = (-2,3,0)\in \rr^3$
jest kombinacją liniową wektorów $v_1 = (1,1,0)$ i $v_2 = (0,-1,1)$?

:::{note}
:class: [see-problem]

Pomoże rozwiązać {numref}`prob-14-ex-02`, {numref}`prob-14-ex-06`.
:::

::::

:::{solution-without-reference}
:class: [solution] dropdown

Musimy sprawdzić czy istnieją $\alpha_1, \alpha_2 \in \rr^3$ takie, że

```{math}
\begin{aligned}
\alpha_1\cdot (1,1,0) + \alpha_2 \cdot (0,-1,1) & = (-2,3,0)
  \\
  (\alpha_1, \alpha_1 - \alpha_2, \alpha_2) & = (-2,3,0)
  \\
  \Uklad{
  \alpha_1 = -2   \\
  \alpha_1 - \alpha_2 = 3 \\
 \alpha_2 = 0
  }
  & .
\end{aligned}
```

Układ tych równań nie ma rozwiązań,
ponieważ z 1. i 3. wynika, że $\alpha_1 = -2,\ \alpha_2 = 0$,
zaś 2. równanie daje wtedy sprzeczność $-2 - 0 = 3.$

To oznacza, że $w_2$ nie jest kombinacją liniową $v_1$ i $v_2 .$
:::

:::{prf:proposition}

Niech $V$ będzie przestrzenią liniową nad ciałem $\kk .$
**Zbiór wszystkich kombinacji liniowych** wektorów
$v_1, v_2, \ldots ,v_n$, czyli

```{math}
\begin{aligned}
\Set{\alpha_1 v_1
 + \alpha_2 v_2 + \ldots + \alpha_n v_n: \alpha_1, \alpha_2,
 \ldots,\alpha_n \in\kk},
\end{aligned}
```

jest podprzestrzenią liniową przestrzeni $V .$
:::

:::{narration}

Niech $v_1, v_2, \ldots, v_n$
będą wektorami w przestrzeni liniowej $V$ nad ciałem $\kk .$
:::

:::{prf:definition}

**Układem wektorów** {index}`układ wektorów` w przestrzeni $V$ nazywamy
ciąg

```{math}
(v_1, v_2, \ldots, v_n).
```

**Podukładem wektorów** {index}`podukład wektorów`
układu $(v_1, v_2, \ldots, v_n)$ nazywamy układ

```{math}
\begin{aligned}
(v_{i_1}, v_{i_2}, \ldots, v_{i_k}) \text{, \qquad gdzie }
  1\leq i_1 < \ldots <i_k \leq n.
\end{aligned}
```

**Układem pustym** {index}`układ wektorów; pusty`
$\emptyset$ nazywamy ciąg składający się z $0$ wektorów.
:::

:::{prf:definition}

**Przestrzenią rozpiętą przez układ wektorów**
{index}`przestrzeń liniowa; rozpięta przez układ`
$(v_1, v_2, \ldots , v_n)$
nazywamy
podprzestrzeń

```{math}
\begin{aligned}
\Lin (v_1, v_2, \ldots, v_n)
  = \Set{\alpha_1 v_1
 + \alpha_2 v_2 + \ldots + \alpha_n v_n: \alpha_1, \alpha_2,
 \ldots,\alpha_n \in\kk}.
\end{aligned}
```

Przyjmujemy dodatkowo, że

```{math}
\Lin(\emptyset) = \{\oo\}.
```

:::

:::{prf:example}

1. Dla dowolnego $v \in \rr^n\setminus \Set{\oo}$ podprzestrzeń $\Lin (v)$
   jest prostą przechodzącą przez punkty $\oo$ i $v$,
   czyli prostą przechodzącą przez $\oo$ wzdłuż wektora $v .$

2. Dla $u, v \in \rr^n\setminus \Set{\oo}$ takich, że $v \notin \Lin (u)$
   podprzestrzeń $\Lin (u,v)$
   jest płaszczyzną zawierającą punkty $\oo, u, v .$

3. [GEOGEBRA3D](https://www.geogebra.org/3d/mtn9dty8)

    Zobrazujmy graficznie podprzestrzenie liniowe w $\rr^3$:

    :::{container} columns-3-auto

    - $\Lin ((1,1,1))$
    - $\Lin ((1,1,1), (-2,-2,-2))$
    - $\Lin ((1,1,1), (-2,1,0)) .$

    :::


:::

::::{exercise}
:label: lec-12-ex-05
:class: [exercise]

[GEOGEBRA3D](https://www.geogebra.org/3d/jgvzqzjb)

Sprawdźmy, czy $(3,5,-2),\ (-2,3,0), \ (2,5,-3)  \in \Lin((1,1,0), (0,-1,1))$?

:::{note}
:class: [see-problem]

Pomoże rozwiązać {numref}`prob-14-ex-02`, {numref}`prob-14-ex-06`.
:::

::::

:::{solution-without-reference}
:class: [solution] dropdown

1. Z poprzednich rozważań wiemy już, że:

   - $3\cdot\Paren{1, 1, 0} - 2\cdot\Paren{0, -1, 1} = \Paren{3, 5, -2}$, więc

     ```{math}
     (3,5,-2) \in \Lin((1,1,0), (0,-1,1))
     ```

   - $(-2,3,0)$ nie jest kombinacją liniową wektorów $(1,1,0),\ (0,-1,1)$,
     więc

     ```{math}
     (-2,3,0) \notin \Lin((1,1,0), (0,-1,1)) .
     ```

2. Dla wektora $(2,5,-3)$ szukamy
   $\alpha_1, \alpha_2 \in \rr^3$ takich, że

   ```{math}
   \begin{aligned}
   \alpha_1\cdot (1,1,0) + \alpha_2 \cdot (0,-1,1) & = (2,5,-3)
     \\
     (\alpha_1, \alpha_1 - \alpha_2, \alpha_2) & = (2,5,-3)
     \\
     \Uklad{
     \alpha_1 = 2\\
     \alpha_1 - \alpha_2 = 5 \\
    \alpha_2 = -3
     }
     & .
   \end{aligned}
   ```

   Układ ma rozwiązanie $\alpha_1 = 2,\ \alpha_2 = -3 .$

   To oznacza, że
   $2\cdot\Paren{1, 1, 0} - 3\cdot\Paren{0, -1, 1} = \Paren{2, 5, -3} ,$ więc

   ```{math}
   (2, 5, -3)\in \Lin((1,1,0), (0,-1,1)) .
   ```

:::
